Verleden, heden, toekomst ...
In de vijftiende eeuw was Baasrode een druk bezocht handelscentrum langs de Schelde waar dagelijks schepen uit Antwerpen aanmeerden. Dat af- en aanvaren van zeilschepen zorgde ervoor dat zich in Baasrode een belangrijke scheepsbouwnijverheid ontwikkelde.
In de negentiende eeuw bereikte de scheepsbouw in Baasrode zijn hoogtepunt. In 1972 liep het laatste nieuwe schip van stapel en in 1986 sloot de laatste scheepswerf uiteindelijk de deuren.
Het huidige museum is gevestigd in de authentieke meesterwoning van de vroegere werfeigenaar Van Damme. Dit als monument beschermd gebouw dateert uit 1830. Het bezit prachtige plafondschilderingen uit 1852 (in de Koninklijke Salons) en eveneens waardevolle muurfresco's (1895) die Art-Nouveaukenmerken vertonen.
In het scheepvaartmuseum vindt u een overzicht van wat er op de scheepswerven gebeurde, oude werktuigen, maquettes en plannen van de schepen die er ooit getimmerd werden.
Achter het museum ligt de scheepswerf er nog bij zoals ze op de laatste dag achtergelaten werd. Deze unieke scheepswerf werd aangekocht door het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen, die ze op termijn zal restaureren.
De collectie van het scheepvaartmuseum geeft een globaal beeld van de scheepsbouw in Vlaanderen tijdens de laatste twee eeuwen.
Er is een permanente tentoonstelling van tientallen scheepsmodellen en halfmodellen, alsook van een reeks gereedschappen voor het bouwen van houten en ijzeren schepen.
Een uitgebreide verzameling scheepsuitrusting geeft een beeld van het schippersleven tijdens de voorbije decennia.
Het museumarchief omvat meer dan 3.000 constructieplannen van diverse scheepstypes. Deze plannen worden gebruikt in de modelbouwklas.
Elk museumseizoen organiseert het scheepvaartmuseum een thematentoonstelling met uiteenlopende onderwerpen die steeds verbonden zijn met de lokale en maritieme geschiedenis .
Het symbool van het museum, de scheepslamp van het type 'Bostroëneir' (de petroleumlamp die zelfs bij de zwaarste stormen blijft branden) is een origineel Baasroods ontwerp met internationale faam.