Scheepvaartmuseum baasrode

Verleden

De scheepsbouw in Baasrode kent een lange traditie. Baasrode was al sinds de Middeleeuwen een populaire aanlegplaats voor schippers en handelaars: de gunstige ligging op één tij van Antwerpen, geen belastingen op de overslag van goederen, centraal gelegen binnen een gewilde West-Europese regio en binnen een netwerk van rivieren en heirwegen. Een uitstekende plaats om te lossen en te laden met een vrachtschip of passagiersschip, een schip te bouwen of een schip te herstellen.

 

Bijvoorbeeld, in de periode 1777-1835 zijn negen verschillende percelen bekend waar schepen werden gebouwd. Baasrode was toen één van de belangrijkste scheepsbouwcentra van de Oostenrijkse Nederlanden.

 

Typerend voor Baasroodse scheepswerven is de grote variëteit aan scheepstypes die er gebouwd zijn. Bovendien hebben de Baasroodse scheepsbouwers hun naam en faam verworven door de lopende-band bouw van dat iconische vrachtschip van de Europese binnenvaart: de 38-meter spits.

 

                 

 

Ook de palinghandel nam een grote vlucht door de grootschalige import van verse Hollandse paling die wekelijks werd aangevoerd door de Baasroodse palingbottervloot.

 

Tijdens de tweede helft van de 19e eeuw blijven nog twee scheepswerven over in het centrum van het dorp: Van Damme en Van Praet-Dansaert. Zij zijn begonnen met de bouw van ijzeren schepen in 1895 en 1896.

 

                   

 

In 1955 verkocht de familie Van Damme haar scheepswerven. De Oude Zaat Van Damme werd verkocht aan de buurman-scheepsbouwer Gabriël Van Praet. Deze grotere dubbele scheepswerf bloeide nog tot in de jaren 1970. Door o.m. de concurrentie van het wegvervoer verdween de vraag naar binnenschepen. In 1972 liep het laatste nieuwe schip van stapel en de laatste scheepswerf van Baasrode sloot de deuren in 1986.

 

Eind december 1986 lieten de arbeiders uit protest hun gereedschap letterlijk uit de handen vallen, om niet meer terug te keren. Daardoor ontstond een breuk in de geschiedenis van Baasrode.

 

Deze breuk met het verleden wordt nu hersteld door de uitbouw van een scheepvaartmuseum door de vereniging Scheepvaartmuseum Baasrode in samenwerking met de provincie Oost-Vlaanderen en de stad Dendermonde.

De vereniging heeft eerder van zich doen spreken door zich in te zetten voor het behoud en restauratie van de scheepswerven. Deze werven met hun zeldzame getijdendroogdokken zouden anders onder de slopershamer gevallen zijn. Op deze plek bevindt zich de industrieel-archeologische site Scheepswerven Baasrode

 

                  

ScheepvaartMuseum Baasrode vzw - colofon - disclaimer - info@scheepvaartmuseumbaasrode.be